newsletter
Pl
De



 
krąg z krzyżowej
75. rocznica pierwszego spotkania Kręgu z Krzyżowej w Krzyżowej PDF Drukuj Email


W czasie II wojny światowej w Krzyżowej, dolnośląskiej posiadłości rodziny Moltke, spotykała się antyhitlerowska grupa opozycyjna, nazwana później Kręgiem z Krzyżowej. Ryzykując swoje życie, członkowie Kręgu pracowali nad planami odnowienia demokratycznych i opartych na chrześcijańskich wartościach moralnych Niemiec i Europy.

Do doświadczeń tych nawiązywała później część polskiej opozycji demokratycznej, a jej opór przeciwko komunistycznej dyktaturze wyrażał się, między innymi, w wolnym dialogu polsko-niemieckim. Prekursorzy Fundacji „Krzyżowa” – grupa Polaków, Niemców z NRD i RFN, Amerykanów i Holendrów – odwoływali się do tego dziedzictwa i postanowili w Krzyżowej stworzyć miejsce spotkań. Również dlatego 12 listopada 1989 roku, kilka dni po upadku muru berlińskiego, mogła się tu odbyć polsko-niemiecka Msza Pojednania z udziałem premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Helmuta Kohla.

Dziedzictwo pojednania i sprzeciwu wobec totalitaryzmów stało się zatem w Krzyżowej w podwójnym znaczeniu symbolem europejskiego porozumienia. Jest ono zarazem impulsem dla wszystkich działań prowadzonych w codziennej pracy Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego, która poczuwa się do obowiązku depozytariusza tej spuścizny.

Przypadająca w tym roku 75. rocznica pierwszego (22-25 maja 1942 r.), oraz drugiego (16-18 października 1942 r.), a niebawem także trzeciego (mającego miejsce 12-14 czerwca 1943 r.) spotkania Kręgu w Krzyżowej jest dla nas dodatkową motywacją do ponownego zastanowienia się nad wartościami, które stały u podstaw działań tej grupy: odpowiedzialności za dobro wspólne, poszanowania dla drugiego człowieka, przywiązania do demokratycznych form ustrojowych oraz przekonania o konieczności współpracy ponad podziałami.


dr Robert Żurek
dyrektor Akademii Europejskiej
Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego
Więcej…
 
Krąg z Krzyżowej PDF Drukuj Email
Krąg z Krzyżowej jest jedną z najbardziej znanych niemieckich grup ruchu oporu, która podczas II Wojny Światowej działała przeciwko narodowosocjalistycznemu reżimowi Adolfa Hitlera. Działacze Kręgu z Krzyżowej, jak również wielu innych ludzi, którzy występowali w obronie wolności człowieka i sprawiedliwego świata, a więc przeciwko przemocy i strukturom totalitarnym, swoim działaniem ryzykowali świadomie własne życie.

Grupa, po odkryciu przez Gestapo w 1944 roku, została nazwana Kręgiem z Krzyżowej, gdyż trzy ważne spotkania przeciwników reżimu odbyły się w latach 1942 i 1943 w Domu na Wzgórzu w Krzyżowej w majątku hrabiego Helmutha Jamesa von Moltke.

Krąg z Krzyżowej zawiązał się wokół Helmutha Jamesa von Moltke i Petera Yorka von Wartenburg. Listownie postanowiono w 1940 roku utworzyć siatkę kontaktową, by wspólnie z innymi osobami o takich samych zapatrywaniach działać przeciwko ówczesnemu rządowi. Pierwsze kontakty rozszerzyły się znacznie w kolejnych miesiącach. Nie wszyscy działacze jednak należeli do Kręgu z Krzyżowej, nie wszyscy byli też informowani o całości przedsięwzięcia i brali udział w spotkaniach w Domu na Wzgórzu.

W porównaniu z innymi grupami ruchu oporu w tym okresie, Krąg z Krzyżowej był grupą heterogeniczną. Należeli do niej ludzie najróżniejszych zapatrywań politycznych i przeróżnych wyznań, często mających odmienne zdanie. Zjednoczyli się, by poprzez dialog pracować nad wspólnym celem, jakim było znalezienie sposobu na reorganizację Niemiec po klęsce III Rzeszy. Wśród działaczy Kręgu nie brakowało osób szlachetnie urodzonych, jak Adam von Trott zu Solz, Carl-Dietrich von Trotha lub Horst von Einsiedel, którzy wprawdzie wyznawali liberalne poglądy, lecz w większości o konserwatywnym nastawieniu. Dzięki Adolfowi Reichweinowi w kręgu znalazło się wielu socjaldemokratów, m.in. Carlo Mierendorf i Theodor Haubach, a później również i Julius Leber. Kościół katolicki reprezentowali głównie Jezuici z obszaru Niemiec południowych (Delp, Łukaszek, Rósch i inni), jako przedstawicieli Kościoła protestanckiego wymienić trzeba Stelzera i Poelschaua.

Więcej…
 




Ksiądz Bolesław Kałuża:
„Tej mszy nie wolno nam zapomnieć”








Projekty letnie
KRZYŻOWA


 
Międzynarodowe Centrum Konferencyjne


 

fundacja "krzyżowa"
dla porozumienia europejskiego
krzyżowa 7, 58-112 grodziszcze
tel: 74 85 00 300
fax: 74 85 00 305